Droomwoning

            De tuinmans-woning van Villa Savoye

 

Terug naar le Corbusier, maar met een kleine omweg. In Tokio zag ik (in het Mori Museum) op de valreep een grote tentoonstelling over de invloed van Japan in de moderne architectuur en vice versa. Daarin was het woonhuis van Kenzo Tange op schaal nagebouwd. Hij is de ontwerper van de sporthal voor de Olympische Spelen 1964, met het beroemde dak.

 

 

En daar stond ineens het model van zijn volledig houten woning op palen uit 1953. Flink geïnspireerd door de ideeën van Corbusier, gebaseerd op de traditionele hout-bouw in Japan, één vloer met schuifdeuren en tatami matten.

 

Het Seijo huis op schaal in de tentoonstelling.

Hij vertelde in een interview een huis op palen te willen en geen aangelegde tuin, zodat het terrein, dat braakliggend  jarenlang speelplaats voor de buurtkinderen was geweest, dat zou kunnen blijven!

 

En dan naar de moeder van al deze heerlijke huizen:

Villa Savoye, een weekendhuis dat le Corbusier bouwde tussen 1928 en 1931, in een voorstad van Parijs. Een paar jaar na Villa la Roche.

 

 

Ik snap niet precies waardoor het komt, maar het is opnieuw een huis waarin je wilt blíjven dwalen. Misschien omdat je er geen vat op krijgt hoe het kan dat alles zo organisch en volmaakt in elkaar overloopt, met een uitgekiende plattegrond en overal optimaal daglicht. Met details die allemaal ergens toe dienen en het nog comfortabeler maken.
Deze spleet bijvoorbeeld, in de net niet aansluitende trap, waardoor zelfs een betonnen trap iets lichts krijgt.

 

De lange ‘lichtbaan’ binnen en buiten, bijna ononderbroken. Een van de eerste schuifpuien, en dan meteen van een enorme afmeting. En die rare Corbusier kleuren, perzik, kobaltblauw, die toch goed werken.
Ik was er met Stefan Hösl en Andrea Mihaljevic die door de Fondation zijn uitgenodigd er een werk te maken in 2020!

 

Alles is zo uitnodigend. Zo’n betonnen tafel op ranke pootjes, waaraan je met al je vrienden kunt eten, op een terras dat de voortzetting van de woonkamer is.

 

De keuken met afgeronde keramische tegels, waar alle ‘planken’ en kastjes ingebouwd en vast zijn, en
met schuifdeurtjes van alle kanten te bereiken.

 

Het bad in de slaapkamer van de heer en mevrouw Savoye.

 

En hoe de vorm van het bad voor de gasten de zachte, ronde vorm van de slaapkamer bepaalt.

 

Ik zou er veel meer over willen vertellen, maar dat doe ik niet want dan wordt dit blog veel te lang. Die tuinmanswoning is overigens een voorloper van de ‘Tiny Houses’ dat le Corbusier als zodanig presenteerde op een groot congres in 1929; la maison minimum unifamiliale.

 

Back to le Corbusier, but with a small detour. In Tokyo I saw (in the Mori Museum) a large exhibition about the influence of Japan in modern architecture and vice versa. In it, Kenzo Tange’s home was reconstructed in scale. He is the designer of the sports hall for the 1964 Olympic Games, with the famous roof. And suddenly there was the model of his completely wooden house on poles from 1953. Inspired by the ideas of Corbusier, based on traditional Japanese wood construction, one floor with sliding doors and tatami mats. He told in an interview he wanted a house on stilts and no landscaped garden, so that the terrain, which had been for years a playground for the neighborhood children, could stay that way!
Then on to Villa Savoye, a weekend house that le Corbusier built between 1928 and 1931, in a suburb of Paris. A few years after Villa la Roche.  I do not understand exactly what makes it happen, but it is again a house in which you want to keep wandering. Maybe because you can not get a grip on how things so organic and perfectly merged, with a sophisticated plan and optimal daylight everywhere. With details that all serve something and make it even more comfortable.
The slit, for example, in the just-not-connecting staircase, which gives even a concrete staircase something light.

The long ‘light path’ inside and outside, almost uninterrupted. One of the first sliding doors, of a huge size. And those weird Corbusier colors, peach, cobalt blue, that work well anyway. Everything is so inviting. The concrete terrace-table on slender legs, where you can eat with all your friends, that is the continuation of the living room. I was there with Stefan Hösl and Andrea Mihaljevic who were invited by the Fondation to make a work-in-situ in 2020!

1 mei,
Parc des Buttes-Chaumont.
Terug in Parijs en op de helft.

 

 

 

 

             De keizer met zijn leermeester

 

Gemiddeld één bezoeker per uur, zo staat het genoteerd. De Meiji Memorial Picture Gallery is niet meer zo populair en dat is geheel ten onrechte. Ik keek uit mijn hotelraam op het  forse, nogal ongenadige, raamloze bouwwerk, verscholen tussen de stadions. Het blijkt het beeldverhaal-mausoleum over het leven van een van de invloedrijkste keizers van Japan, en geliefd bij het volk; Keizer Meiji (1852-1912) en zijn vrouw Keizerin Shoken. Ik bezocht het museum op de laatste middag van mijn verblijf in Tokyo en was inderdaad de enige bezoeker.

 

Het zou een stalinistisch metro station in Moskou kunnen zijn, deze granieten galerie gebouwd in 1926. Er is een hoge hal met koepel en twee vleugels waarin 80 schilderijen hangen van precies dezelfde afmeting (2,7 x 3 meter), veertig aan elke zijde. Het eigenaardige is, dat de ene helft geschilderd is in de Japanse stijl (Nihunga), de andere -de tweede helft van zijn leven- in Westerse  (Yoga) en elk schilderij is gemaakt door een andere kunstenaar.

 

Alle belangrijke momenten uit het leven van de keizer; zijn geboorte, de scholing, de grondwet, de installatie van het parlement en de hele transformatie van een in zichzelf gekeerd land tot een op het Westen gerichte industrialiserende natie. Vandaar die stilistische tweedeling in monumentale snapshots.
Voor mij ter afsluiting ook interessant, want mijn voorkeur ging natuurlijk meteen uit naar de prachtige in Japanse stijl geschilderde scenes. Met meteen de belangrijke vraag wat we willen als westerse docenten op een Aziatische kunstacademie.

 

 

 

     De constitutionele vergadering naar westers model in 1888 , geschilderd in westerse stijl.

 

De keizerin en haar hofdames bezoeken een rijst plantage in 1875, geschilderd in Japanse stijl.

 

De aankomst van een Amerikaanse handelsdelegatie.

 

De keizer op 12 jarige leeftijd, klaargemaakt voor zijn eerste publieke optreden.

 

De jaarlijkse Dichtwedstrijd op Nieuwjaarsdag 1890, waar ‘the poet of the year’ verkozen werd.

 

An average of one visitor per hour, I was told. The Meiji Memorial Picture Gallery is no longer so popular and that is a mistake. I looked out of my hotel window at the hefty, rather unmerciful, windowless structure, hidden between the stadiums. It turns out the cartoon mausoleum about the life of one of the most influential emperors of Japan, and loved by the people; Emperor Meiji (1852-1912) and his wife Empress Shoken. I visited the museum on the last afternoon of my stay in Tokyo and was indeed the only visitor.
It could be a Stalinist metro station in Moscow, this granite gallery built in 1926. There is a high hall with a dome and two wings with 80 paintings of exactly the same size (2.7 x 3 meters), forty on each side. The peculiar thing is that one half is painted in the Japanese style (Nihunga), the other – the second half of his life – in Western (Yoga) and each painting is made by another artist.
All important moments from the life of the emperor; his birth, schooling, the constitution, the installation of parliament and the whole transformation of a self-turned country into a West-facing industrializing nation. Hence that stylistic dichotomy in monumental snapshots.
For me, it is also interesting, because my preference went immediately to the beautiful scenes painted in Japanese style. With the important question raised what we want as Western teachers at an Asian art academy.
But the bonus of my visit was in a less important, adjacent space; another horse, Kinkazan, set up by the Emperor after 16 years of loyal service.

 

Maar de bonus van mijn bezoek bevond zich in een minder belangrijke, aanpalende ruimte; opnieuw een paard, Kinkazan, opgezet door de keizer na 16 jaar trouwe dienst.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dag Zes

Presentatie, terugblik en goodbye.

 

 

Dag Vijf

De collage. Gebruikmakend van wat er de afgelopen dagen gemaakt is, vroeg ik de studenten collages te maken rond het onderwerp waar ze zich de komende weken met hun eigen docenten mee bezig zullen houden: the body. Om weg te blijven van de conventies in zo’n ruim begrip helpen collages meer gebruik te maken van het onbewuste, het toeval, het spel om meer specifiek te kunnen zijn. Voor bijna alle studenten was het voor het eerst om op die manier te knippen en te plakken, met intrigerend resultaat.

The collage. Using what has been made in recent days, I asked the students to make collages on the topic they will be working on with their own teachers in the coming weeks: the body.
To stay away from the conventions in such a broad concept, collages help make more use of the unconscious, coincidence, the trigger to be more specific. For almost all students it was the first time to cut and paste in this way, with intriguing results.

 

 

 

 

 

 

 

Dag Vier

De eerstejaars Jewelry studenten kregen de opdracht in duo te werken, en op basis van een gesprek met de ander iets voor elkaar te maken. Dat ging er onverwacht openhartig aan toe; over onzeker zijn over je lichaam en faalangst tot het missen van je muis die bij je moeder woont.

The first-year Jewelry students were instructed to work in pairs, and to do something for each other on the basis of a conversation with the other. They were unexpectedly frank; about being insecure about your body and fear of failure to missing your mouse that lives with your mother.

 

 

 

Haruna (links) maakte voor Goken (rechts) van karton een spiegel in een hoes, met in het midden een verzameling ronde kaartjes waarop allemaal welgemeende complimenten geschreven en getekend waren. Goken kan bijna niet in een spiegel kijken. Haruna vindt zelf haar gezicht te breed en te groot, Goken maakte voor haar een aandacht verleggend kledingstuk voor waar ze wél tevreden over is.

Haruna (left) made a mirror in a cover for Goken (right) of cardboard, with in the middle a collection of round cards on which all sincere compliments were written and drawn. Goken finds it hard to look in a mirror. Haruna finds her face too big, Goken made a piece for her, to redirect attention. So thoughtful.

 

 

 

 

Het Hiko Mizuno College is in 1966 opgericht als een academie speciaal voor het maken van sieraden, zoiets bestond niet in Japan. Het heeft in de loop der jaren een vooraanstaande positie ingenomen op het gebied van ‘contemporary jewelry’, contact gezocht met academies in Europa, en kwam zo bij de Rietveld terecht waar Joke Brakman een belangrijke rol speelde in het bedenken van tentoonstellingen met studenten uit München, Tokyo en Amsterdam. Zij heeft mij ooit voorgesteld aan de onderwijsdirecteur Hiroshi Sako, en zo ben ik hier in 2009 de eerste keer les gaan geven. Inmiddels is de academie enorm gegroeid en uitgebreid met de afdelingen Shoes, Bag, Watch, Cycle en Sushi!

Ik heb -op hun verzoek- een zesdaagse workshop bedacht waarin het (model)tekenen en de collage centraal staan, omdat ze dat nooit doen. En dan gaat het erom de brug te slaan vanuit de vele tekeningen die zijn gemaakt, naar de derde dimensie. Onze ‘basisjaarmethode’ blijkt hier goed te werken. Vanuit véél en chaos filteren naar specifieke kwesties, kiezen en van daaruit weer een groter terrein verkennen. Het is allemaal nogal opwindend voor de studenten omdat ze hier gewend zijn tamelijk direct op het doel af te stevenen. Avontuurlijke omwegen worden vaak vermeden. Het is natuurlijk veel te kort, en lastig communiceren omdat bijna niemand goed Engels spreekt, maar ik heb een uitstekende vertaler die voortdurend met me meeloopt en soepel inspringt en Hiroshi moedigt collega’s aan vooral te komen kijken hoe we het doen.

The Hiko Mizuno College was founded in 1966 as an academy especially for making jewelry, something like this did not exist in Japan. Over the years it has taken a prominent position in the field of ‘contemporary jewelry’, contacted academies in Europe, and ended up at the Rietveld where Joke Brakman played an important role in organizing exhibitions with students from Munich, Tokyo and Amsterdam. She once introduced me to the director of education Hiroshi Sako, and that is how I started giving lessons here in 2009. Meanwhile the academy has grown enormously and expanded with the sections Shoes, Bag, Watch, Cycle and Sushi!

At their request, I came up with a six-day workshop in which the (model) drawing and the collage are central because they never do that. And then it’s about making the bridge from the many drawings that have been made to the third dimension. Our ‘basic year method’ appears to work well here. Filtering from many and chaos to specific issues, choosing and exploring a larger area from there. It is all very exciting for the students because they are more accustomed to heading straight towards the goal. Adventurous detours are too often avoided. It is of course far too short, and difficult to communicate because almost no one speaks good English and my Japanese is very insufficient, but I have an excellent translator who constantly walks with me and understands and Hiroshi encourages colleagues to come and see how we do it.

 

Dag Een

 

 

 

Dag Twee

 

 

 

 

 

 

 

 

Dag Drie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mijn werkweek hier in Tokyo kent z’n rituelen. Het hotel ligt op precies een half uur loopafstand van de academie, door een prettige, luxe woonwijk met smalle straten. Ik vertrek om kwart over acht en groet de directeur van de middelbare school die naast het hotel gelegen is. Hij staat elke morgen van acht uur tot tien voor half negen bij het hek en verwelkomt met een kleine buiging elk van de paar honderd leerlingen die -geuniformeerd- in grote drommen van alle kanten komen aangesneld. Dan moet ik even verderop een drukke weg over steken, en bij Dior op de hoek de zijstraat in. Daar poetst een oudere heer elke morgen de ruiten, in weer en wind, met een blauwe emmer en een slang die uit de put steekt en waar pas water uitkomt als hij een verderop bevestigd kraantje opendraait. Hij roept af en toe wat naar me, maar dat kan ik natuurlijk niet verstaan. Vlakbij de academie is er de bewaker van een reklamebureau die alle mensen die naar binnen gaan groet en voor mij -elke keer- salueert. Dan is het kwart voor negen en ga ik naar binnen bij Stormers, de koffiezaak vlakbij het academiegebouw en dan vraagt hetzelfde meisje elke morgen ‘double shot?’, ‘double shot!’.

My workweek here in Tokyo knows its rituals. The hotel is located exactly half an hour’s walk from the academy, through a pleasant, luxurious residential area with narrow streets. I leave at a quarter past eight and greet the director of the secondary school located next to the hotel. He stands there every morning between 8 and 8.20 at the fence and welcomes with a small bow each of the few hundred pupils who come in large crowds from all sides. Then I have to cross a busy road a bit further, and at Dior on the corner into the side street. An older man cleans the windows every morning, in wind and weather, with a blue bucket and a hose that protrudes from the pit and where water only comes out when he opens a tap further around the corner. He occasionally calls something to me, but of course I can not understand that. Near the academy there is the guardian of an advertising agency who welcomes all the people who go inside and salutes me – every time. Then it is a quarter to nine and I go inside Stormers, the coffee shop near the academy building where the same girl every morning asks ‘double shot?’, ‘Double shot!’.

Eerste dag Tokio

Om de hoek van het hotel een kruidenierszaak met heel andere etens- en andere waar.

 

 

 

 

Vanmorgen op weg naar de academie.

 

Dreamteam met Takkie van de Hema in Parijs.

Enkele op straat gevonden props voor de modeltekenles van overmorgen.

En nog wat noodles voor het slapengaan.