12 februari 2018

 

 

12 april 2018

 

De vrucht van twee maanden werken in een Parijs’ atelier.
De eigenaren van de épicerie om de hoek blijken geen echtpaar te zijn, maar een broer en zus, die de winkel van hun ouders voortgezet hebben. Ik heb hen uitgenodigd te komen kijken, en ben in afwachting van hun komst.

 

 

Ik heb niets hoeven verzinnen; alles komt uit de winkel. Het werk is niet af, het moet eerst een tijdje stollen en ik heb het idee dat het nog veel groter en voller zal gaan worden. Er hangt ook van alles aan het plafond dat een plek moet krijgen.

 

 

               foto Andrea Mihaljevic

Bovendien zijn er nieuwe plannen voor de tweede helft van mijn verblijf. Eén betreft het huis en vooral de werkkamer van André Breton zoals die voor een deel gereconstrueerd is in het Centre Pompidou en die ik als een detective aan het uitpluizen ben. Dat leidt voorlopig tot collages, maar wellicht tot een nieuw,  groot atelier-vullend werk.

Maar eerst naar Japan; morgen vlieg ik naar Tokyo waar ik zes dagen les ga geven op het Hiko Mizuno College, aan de studenten van the Jewel, Shoe, en Bag department.
Een mooi leven.

The fruit of two months working in a Paris’ studio.
The owners of the épicerie around the corner turn out not to be a couple, but a brother and sister who have continued their parents’ shop. I have invited them to come and watch, and I am awaiting their coming. Everything I painted comes from the store. The work is not finished, it must first solidify for a while and I have the idea that it will become even bigger and fuller. There is also things hanging from the ceiling that need a place. In addition, there are new plans for the second half of my stay. One concerns the house and especially the study of André Breton, as part of it has been reconstructed in the Center Pompidou and which I am working on as a detective. For the time being this will lead to collages, but perhaps to a new, large studio-filling work.

But first to Japan; Tomorrow I will fly to Tokyo where I will teach six days at the Hiko Mizuno College, to the students of the Jewel, Shoe, and Bag department.
A beautiful life.

 

 

 

 

Bij het opruimen van ons ouderlijk huis kwamen we het veel tegen; een geborduurd schellekoord dat halverwege was blijven steken, een tas met brei-beginnen, een grote plaat hout waarop mijn moeder ooit begonnen was aan een aquarium vol vissen uit gekleurde mini-plastic korreltjes. Allemaal zaken die je niet weggooit omdat ze een belofte inhouden, misschien ooit een voltooiing vinden.

When we cleaned up our parental home we came across; an embroidered bell-cord that had been stuck halfway, a knit-beginner’s bag, a large slab of wood on which my mother had once started an aquarium full of fish from colored mini-plastic grains. All things that you do not throw away because they hold a promise, maybe ever find a completion.

 

Hier zie je hoe mijn moeder op het voorbeeld de jachthond zodanig aan wilde passen dat hij op onze eigen hond Pallas, een pointer, zou gaan lijken. Ze deed nog een dappere poging, maar daar is het bij gebleven.

 

 

Zo is ook een groot werk ontstaan van Kari Steihaug, een van de collega’s hier in het Cité. Kari is een erg leuke Noorse kunstenares, met een atelier op een eiland voor Oslo. Ze werkt vooral met textiel, met de herkomst van een gebreid, geweven of geborduurd stuk om dat vervolgens een nieuw en betekenisvol leven te geven.
Ze aarzelde zelf om het begin van een breiwerk dat jaren in de kast had gelegen maar eens weg te gooien, toen ze merkte dat er veel meer mensen waren met een ufullendte
poging en dezelfde aarzeling. Die breiwerkjes is ze gaan verzamelen en het zijn er nu 190. Als je iets met Noorwegen verbindt zijn het (naast donkere winters, majestueuze fjorden en zalm) wel die truien en is het goed te weten dat ook daar veel mis is gegaan, in dozen terechtgekomen en eindeloos lang bewaard. Ze vroeg de mensen die hun breisel afstonden op te schrijven waarom het nooit afgekomen was, en dat zijn mooie regels. Veel donateurs vertellen in hun tekst dat ze opgelucht zijn, dat iemand anders er nu zorg voor draagt.
De wijze van ordenen, archiveren en vastleggen gaat met een bijna wetenschappelijke aanpak gepaard. Niet voor niets heeft ze de fotograaf gevraagd alle breisels op millimeter papier te leggen en zijn ze in verhouding bij elkaar gebracht. Kari stelt dan ook niet de echte breiwerken tentoon, maar deze ingelijste foto’s. De hele serie (190 stuks) is -terecht- aangekocht door het Museum of Modern Art in Oslo.
The Unfinished Ones, Ufullendte, zoals de serie heet, toont mislukkingen. Er zijn erger dingen waarvoor je je schaamt dan een mislukt breiwerk, maar toch; dat zij ervoor heeft gezorgd dat ze tot een museumcollectie zijn gaan behoren, is troostrijk en hoopgevend.

9877 26.11.05 (14 x 40 cm)
‘A Christmas gift for a boyfriend. He got one of them for Christmas, with a promise of getting the second one by new Year’s. Winter passed and spring came and our love ended. The socks have been lying in my knitting basket since 1987. Thank you for allowing me to get rid of my bad conscience.’ Donated anonymously at my exhibition at HCK

 

9919 21.09.02 (24 x 34 cm)
‘Found at a flea market at Korsvoll Elementary School in Oslo’, Kari 40

 

9955 10.06.07 (36 x 35 cm)
I wanted to have an Icelandic sweater.
This was 20 years ago; it still makes me think of the trunks of birch trees’

 

6942 05.05.10. (circumference green: 50cm, circumference pink: 68cm)
I found these two begun pieces when I was clearing out Mom’s house after she died. I’m sure they were meant to be sweaters for my two children.       Kathrine, 42, Oslo.

 

 

Een pagina in het boek dat over de collectie uitgegeven is. Ik citeer de tekst die ernaast staat, over een herkenbaar dilemma: ‘ I was going to knit socks to go with my adult son’s folk costume following to the exact specifications. When I got to the ankle I understood that there was a problem, the sock had become too tight. It had involved a lot of work and I didn’t have the heart to unravel it, but to knit one more of the same useless sort made no sense either. —‘

http://www.karisteihaug.no

 

 

 

 

Kunstbeurzen zijn er niet voor ons, de makers, ook niet voor werkelijk geïnteresseerden, ze zijn voor luie kijkers en snelle kopers. Ik weet het nu zeker. Art Paris 2018 was het allemaal in overtreffende trap. Le Grand Palais, dat prachtige gietijzeren monument gebouwd voor de wereldtentoonstelling van 1900 was helemaal gevuld met bordkartonnen wanden. Honderdtweeënveertig galeries uit 26 landen en over vrijwel niets opgetogen kunnen raken; dan is er echt iets grondig mis.

Art fairs are not for us, the makers, nor for really interested people, they are for lazy viewers and fast buyers. I’m certain now. Art Paris 2018 was all in superlative. Le Grand Palais, that beautiful cast-iron monument built for the world exhibition of 1900 was completely filled with cardboard walls. One hundred and forty-two galleries from 26 countries and hardly get excited about anything, there must be something really wrong.

 

 

Ik kan het ten dele wijten aan het feit dat ik al heel veel gezien heb, en niet meer zo snel echt verrast ben. Maar plotseling geraakt kun je wél worden, dwars door alles heen.
De galeriehouders die ik hier spreek vertellen allemaal hetzelfde verhaal. Net als hun collega’s in andere landen zeggen ze dat de beurs de toekomst is, dat vrijwel niemand meer de tijd neemt hun galerie te bezoeken en ze zich daar duimendraaiend verbijten. Ze zijn voortdurend aan het pakken en transporteren, naar Brussel, Rotterdam, en van Keulen naar Cannes en Londen. http://www.artfairsservice.com.

Jaren geleden toen de KunstRai Art Amsterdam werd, stimuleerde Anneke Oele al zoveel mogelijk solo-stands in te richten. Dat scheelt, en de solo’s die ik hier zag blijven je meteen bij, dan krijg je wat meer context, kun je vergelijken, verbindingen leggen, dan zíe je ook werkelijk wat. Nu zijn er teveel pretentieuze epigonen en aanstellerige vondsten en die zijn doodvermoeiend.

Tot je opeens op iets anders stuit; een bescheiden stand met nog bescheidener werk van een kunstenares waar ik nooit van gehoord had; Hessie. Het woord dat er op van toepassing is, is waarachtig, dat je voelt dat het uit niet anders dan oprechte intenties voortgekomen is.

I can partly blame it on the fact that I have already seen a lot, and I am not really that surprised anymore. But suddenly you can get hit, right through everything.
The gallery owners I speak here all tell the same story. Just like their colleagues in other countries, they say that the fair is the future, that hardly anyone takes time to visit their gallery. They are constantly packing and transporting, to Brussels, Rotterdam, and from Cologne to Cannes and London. http://www.artfairsservice.com.

Until you suddenly come across something else; a modest stand with even more modest work by an artist I had never heard of; Hessie. True work, that you feel it originates from nothing but sincere intentions.

 

 Hessie in 2015

Arnoud Lefebvre beheert en restaureert het (kwetsbare) oeuvre van deze van oorsprong Cubaanse kunstenares, die vorig jaar overleed. Ze stelde in de jaren zeventig haar werk nog wel tentoon, maar trok zich terug op het platteland en zorgde voor man (de kunstenaar Dado) en hun kinderen.  De werken die er te zien waren varieerden van heel delicaat borduurwerk tot veel brutalere collages, en van geen enkel werk vroeg je je af hoezo? Dat het overtuigend kan zijn in alle schuchterheid, dat is het mooiste.

Arnoud Lefebvre manages and restores the (vulnerable) oeuvre of this originally Cuban artist, who died last year. She exhibited her work in the 1970s, but retreated to the countryside and looked after husband (the artist Dado) and their children. The works that were on display varied from very delicate embroidery to much more brutal collages. That it can be convincing in all timidity, that is the best.

 

 

 

 

www.galeriearnaudlefebvre.com/hessie

 

 

 

Schoonmaak

 

 

Drie jaar geleden werd in het noordoosten van de stad, in Parc de la Villette de Nieuwe Philharmonie geopend, drie jaar te laat en verdubbeld in kosten. Architect Jean Nouvel was niet aanwezig bij de opening, omdat het gebouw toen nog niet af was. Ik zat er voor tien euro (op de avond zelf worden niet verkochte plaatsen aangeboden) helemaal niet van te voren bedacht, – gewoon omdat ik er even naar binnenliep en een aardige jongen me wees op die mogelijkheid -, bij een fantastisch concert van het Freiburger Kammerorkester met het RIAS, een kamerkoor uit Berlijn en Matthias Goerne als solist in Elias van Mendelssohn. Dat Mendelssohn van Bach hield -hij zorgde voor de eerste uitvoering van de Matthäeus passion, 75 jaar na de dood van Bach- was goed te horen en ik heb nog nooit een koor zo als éen stem horen zingen, van het grootste volume tot de zachtste noten in het niets verdwijnend, in een doodstille zaal waar niemand hoestte en ademloos luisterde. Echt ongekend was het.

Three years ago in Parc de la Villette opened the New Philharmonie, three years late and doubled in costs. Architect Jean Nouvel was not present at the opening, because the building was not finished. I walked in and a nice guy pointed out the possibility – a fantastic concert by the Freiburger. Kammerorkester with the RIAS, a chamber choir from Berlin and Matthias Goerne as a soloist in Elias van Mendelssohn. That Mendelssohn loved Bach – he took care of the first performance of the Matthäus passion, 75 years after the death of Bach – was good to hear and I have never heard a choir sing as one, from the largest volume to the softest tones disappearing in silence, in a room where no one coughed and listened breathlessly. It was really unprecedented.

 

 

Ik gíng naar Parc de la Villette, het terrein van de voormalige slachthuizen, omdat daar alumni van de Beaux Arts die in de afgelopen vijf jaar afstudeerden, hun werk lieten zien.  In de enorme tentoonstellingsruimte, La Grande Halle, midden op het terrein. Een flink aantal goede schilders, veel installaties, films, sculpturen en dan ineens een groepje foto’s en een in een kleiplaat geëtste tekening van een Chinese jongen, Chenxin Tang. Ik snapte niet goed waarom ik er zo door geboeid was en bleef kijken. Ik weet inmiddels dat het de aandachtige, kleine handelingen zijn die me kunnen vervoeren. Maar hier begreep je niet goed wat ze aan het doen waren. Op de foto’s zag je een paar vrienden die op een natte dag naar het Forêt de Fontainebleau trokken, een bijzonder beschermd natuurgebied, en daar met water dat in de -in de rots gevormde- uithollingen was blijven staan, met kleine borsteltjes de basis van een grote zuil schoonmaken. Ze hadden daarvoor een oude pan meegenomen en een witte jerrycan. Job Koelewijn dacht ik, die het glaspaviljoen van de Rietveld door zijn moeder en tantes liet schoonmaken, purificatie dacht ik, maar waarom daar?

 

I went to Parc de la Villette, the site of the former slaughterhouses, because alumni of the Beaux Arts who graduated in the past five years, showed their work in the huge exhibition space, La Grande Halle, in the middle of the site. A good number of good painters, many installations, films, sculptures and then suddenly a group of photos and a drawing of a Chinese boy, Chenxin Tang etched in a clay plate. I did not understand why I was so intrigued by it and kept looking. I by now know that it is the attentive, small actions that can carry me away. But here I did not understand what they were doing. On the pictures you saw a couple of friends who went on a wet day to the Forêt de Fontainebleau, a protected natural area. There with water that had been left in the cavities formed in the rock, they cleaned with small brushes the basis of a clean large column. They had brought an old pan and a white jerrycan. Job Koelewijn, I thought, who let the glass pavilion of the Rietveld be cleaned by his mother and aunts, I thought purification, but why?

 

 

Job Koelewijn –

 

 

 

Thuis ben ik op internet gaan zoeken naar de oorsprong van die voet.
Zuil, Fontainebleau, colonne ingetikt en jawel: La Croix de Calvaire, het kruis op de Calvarieberg, Golgotha, de heuvel buiten Jeruzalem waar Christus gekruisigd werd. Overal in Europa zijn heuvels met die naam waar de katholieken in vastentijd op bedevaart gingen en het kruis -of soms een hele beeldengroep- bezochten, en zo ook in de bossen van Fontainebleau, op een plateau met uitzicht.
Dit kruis stamt uit 1697 en is sindsdien een bedevaart-bestemming. De jongens zijn de voet van het kruis aan het schoon borstelen. Waarom die jongens dit ondernamen blijft nog steeds de vraag, maar niet voor niets intrigeerde het me zo.

 

At home I started searching the internet for the origin of that foot.
Column, Fontainebleau, colonne I typed and yes: La Croix de Calvaire, the cross on the Calvary, Golgotha, the hill outside Jerusalem where Christ was crucified. Everywhere in Europe there are hills with that name where Catholics went on pilgrimage and visited the cross – or sometimes a whole sculpture group – and so ithey did in the forests of Fontainebleau, on a plateau with a view.
This cross dates from 1697 and has been a pilgrimage destination ever since. The boys are brushing the foot of the cross. Why these guys did this still remains the question.

 

 

 

 

 

 

Open Studios

Tweehonderdzestig voortdurend wisselende kunstenaars en musici in één gebouw vereist een flinke organisatie met een goeie website en gelukkig is die er sinds kort. We worden elke week geïnformeerd over de ateliers die je bezoeken kunt, de concerten die er zijn (elke maandagavond),  en activiteiten van residents buiten het gebouw. Maar je hóeft niks. Er zijn ook kunstenaars die niemand zien en zich geheel concentreren op hun werk. Omdat ik niet zo in elkaar zit doe ik mee aan de ‘open studios’. Met wijn en noten van de Épicerie du Monde.

https://www.citedesartsparis.net/programmation#open-studios

 

      Gisteravond vertelde ik aan collega’s over de bronnen van mijn werk.

                  (foto’s Andrea Mihaljevic)

 

Winkel

Nu lijkt het er een beetje op alsof ik alleen maar door de stad wandel en daar wat over opschrijf, maar dat is niet zo. Meteen de tweede dag al besloot ik mijn officiële werkplan overboord te zetten toen ik de straat uit liep en om de hoek de kruidenierszaak van mijn dromen zag. Een van plint tot plafond volgestouwde zaak vol lekkernijen uit de hele wereld. ‘Épicerie du Monde’ heet de winkel dan ook. Ik werd als nieuwsgierige kunstenaar niet meteen in de armen gesloten, maar gaandeweg kreeg ik het vertrouwen van de broer en zus die de zaak runnen. Ze lijken van alles één potje, of éen fles te hebben -zo is het uitgestald- en dan van de meest exotische producten. Kweepeerazijn? Hebben ze. Gegrillde aubergines op olie in een potje? Pistacchio pesto? Gerookte boter? Witte amandelpuree, bananenjam, gefrituurde spinazie in blik, peren-notenjam, mirtegelei, alle gedroogd fruit, àlles, echt alles is er. En dat ben ik gaan schilderen. Een op een. Het wordt een hommage aan deze vreugdevolle winkel en aan het aan het echtpaar dat dit volhoudt. Als het af is komen ze kijken en fotografeer ik ze in hun eigen winkel.
Vooralsnog voor jullie een sneak preview.

Store

Now it looks a bit like I only roam the city and write something about it, but that is not the case. Immediately the second day I decided to put my official work plan overboard when I walked out of the street and saw the grocery store of my dreams around the corner. A shop full of delicacies from around the world. ‘Épicerie du Monde’ is the name of the store. As a curious artist I was not immediately embraced, but gradually I got the trust of the brother and sister that run the business. They seem to have one pot, or one bottle, of everything – and so it is displayed – and then of the most exotic products. Quince vinegar? They have. Grilled aubergines on oil in a jar? Pistacchio pesto? Smoked butter? White almond paste, banana jam, deep-fried spinach in tin, pear-nut jam, myrtle jelly, all dried fruit, everything, everything is there. And that’s what I started to paint. One on one. It becomes a tribute to this joyful store and to the owners who persevere. When it is finished they come to watch and I photograph them in their own store.
For now a sneak preview.

 

 

En voor wie zich afvraagt waar dat toch vandaan komt, die aandacht voor al dat lekkers in potten en blikken. Ik vond deze foto van mijn vader op zijn eerste vakbeurs in 1959, toen hij net vertegenwoordiger was bij de levensmiddelenhandel voor grootverbruikers, Kok Ede. Met speciale aandacht voor augurken-fabrikant Luycks.

 

 

 

 

https://www.tammoschuringa.nl/

Een volkstuin middenin de stad.

Matisse

 

 

(Morandi!) Ik heb er een puzzel van gemaakt, een zoekplaatje, om de spullen die hij verzamelde in zijn atelier in Nice terug te vinden in de stillevens die hij schilderde.
De Tabac Royal pot kwam ik tegen in een paar tekeningen:

 

 

 

Onderaan de aanvraag die ik deed bij het Mondriaanfonds om in aanmerking te komen voor een verblijf in dit atelier, schreef ik dat ik er pas op latere leeftijd achterkwam dat ik (Henricus) in het Frans Henri Matisse heet.
De eerste twee maanden hier werden vergezeld door Matisse en ik ging steeds langzamer lezen in zijn biografie omdat ik niet wilde dat hij dood zou gaan. Hij was werkelijk een kompaan die ik beter heb leren kennen. Door de aard van zijn werk dichtte ik hem een tamelijk ongecompliceerd leven toe, maar dat heb ik verkeerd ingeschat. Behalve de aanvankelijke, terugkerende financiële zorgen, een zieke dochter (Marguerite), de ingewikkelde balans tussen gezin/vriendschappen/aandacht en de verlangde eenzaamheid van het kunstenaarsbestaan, is er de zeer wisselende appreciatie voor wat hij maakt. Als hij na eerste wereldoorlog in Nice het leven weer wil omarmen en onder invloed van zijn vriendschap met Renoir de liefde, de kleur en het licht wil laten zegevieren, wordt hij in de ban gedaan door de avant garde in Parijs, die juist zeer te spreken was over zijn (bijna abstracte) schilderijen uit de oorlogsjaren. Gewaardeerd door de ‘verkeerde’ mensen die aangenaam werk in huis willen hebben en niets te maken willen hebben met surrealisten, kubisten en dada gaat hij gebukt onder een verkeerde inschatting van zijn intenties.
Het is een leven dat volledig in het teken staat van het schilderen; daarvoor moest (uiteindelijk) alles wijken. Na veertig jaar huwelijk wil zijn vrouw Amelie van hem scheiden als ze beiden bijna zeventig zijn; ze zullen elkaar tot aan zijn dood niet meer spreken. Zijn kinderen lijden onder zijn veeleisende, dwingende vaderrol,  maar blijven hem liefhebben en trouw. Ondertussen wordt hij een van de meest gevierde kunstenaars van zijn tijd. En hoewel veel belangrijke werken achter slot en grendel komen onder het sovjet regime in Moskou, opent het MOMA in New York haar nieuwe onderkomen met een overzicht van zijn werk. De Barnes Collection in Philadelphia geeft opdrachten, de Cone-sisters verwerven in de loop der jaren 42 schilderijen, 18 beeldhouwwerken, 36 tekeningen en 155 prints en door veel Europese musea worden zijn werken aangekocht.
En wat doet Matisse aan het eind van zijn leven? Na zware operaties en aan bed gekluisterd laat hij zich door een vroeger model, Monique Bourgeois die non wordt, overhalen de kapel te ontwerpen voor haar Dominicaanse orde.  Alles moet wijken; een streng regime voor een omvangrijk team dat hij om zich heen verzamelde met nauw omschreven opdrachten om de kapel in Vence op tijd af te krijgen.

At the bottom of the application that I sent for the Mondriaan Fund to qualify for a stay in this studio, I wrote that I only found out later on that I (Henricus) am called in French Henri Matisse.
The first two months here were accompanied by Matisse and I kept reading more and more slowly because I did not want him to die. He was really a companion that I got to know better. Because of the nature of his work I gave him a fairly straightforward life, but I have misjudged that. Apart from the initial recurring financial worries, a sick daughter (Marguerite), the complicated balance between family / friendships / attention and the desired loneliness of the artist’s existence, there is the very variable appreciation for what he makes.

When, after World War I in Nice, he wants to embrace life again and, under the influence of his friendship with Renoir, wants to let love, color and light prevail, he is taken aback by the avant-garde in Paris, who speaks very highly about his (almost abstract) paintings from the war years. Valued by the ‘wrong’ people who want to have pleasant work in their house and who do not want anything to do with surrealists, cubists and dada, he suffers from a misunderstanding of his intentions.
It is a life that is entirely dedicated to painting; for that, (ultimately) everything had to give way. After forty years of marriage, his wife Amelie wants to divorce him if they are both nearly seventy; they will not speak to each other until his death. His children suffer from his demanding, compelling father role, but continue to love him and stay loyal.Meanwhile, he becomes one of the most celebrated artists of his time. And although many important works come under lock and key under the Soviet regime in Moscow, MOMA opens its new premises in New York with an overview of his work.

The Barnes Collection in Philadelphia commissions works, the Cone-sisters acquire over the years 42 paintings, 18 sculptures, 36 drawings and 155 prints and works are purchased by many European museums.
And what does Matisse do at the end of his life? After heavy operations and confined to bed, he is persuaded by a former model, Monique Bourgeois who becomes nun, to design the chapel for her Dominican order. Everything has to give way; a strict regime for a large team that he gathered around him with narrowly defined assignments to finish the chapel in Vence on time.

 

Hier acteert hij natuurlijk een beetje voor de foto, met die stok, maar zo werkte hij wel aan de grote tekeningen voor de keramische tableaus. Aan het voeteneind tegen de muur staat zijn maquette voor de kapel, waar Le Corbusier zich graag tegenaan bemoeid had, maar geweerd werd .

 

En als de kapel gereedgekomen is blijft hij in toenemende vrijheid werken. In de wetenschap dat er nog maar weinig tijd zou zijn, knipte hij sneller uit het papier dan zijn assistenten het op de muur konden prikken, zo schrijft de biograaf. Giacometti komt langs en portretteert hem. Hij ontwerpt in bed nog een glas in lood raam als een in memoriam voor Abby Rockefeller (een van de drie oprichters van het MOMA) en sterft, drie dagen later, op 3 november 1954.

And when the chapel has been completed, he continues to work in increasing freedom. Knowing that there would be little time left, he cut out the paper faster than his assistants could put it on the wall, the biographer writes. Giacometti comes by and portrays him. He designs in bed another stained glass window as an in memoriam for Abby Rockefeller (one of the three founders of the MOMA) and dies, three days later, on November 3, 1954.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Man Ray fotografeert Marcel Duchamp in 1925